T.C. Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 2025/1495 Esas, 2025/2745 Karar sayılı onama kararı, ihale mevzuatındaki “yarım kuruş” (0,005-TL) uygulamasına ve tekliflerin geçerliliğine dair önemli bir hukuki netlik getirmiştir.
Bu karar, özellikle hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti üzerindeki çok küçük tutarlı gider kalemlerinin (sigorta, vergi vb.) tekliflerin geçerliliğini nasıl etkileyeceği konusunda yol gösterici niteliktedir.
Süreç ve İddianın Özeti
Dava, T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’nün bir hizmet alımı ihalesine ilişkindir. Davacı şirket, ihale üzerinde bırakılan rakip firmanın teklifinin geçersiz sayılması talebiyle Kamu İhale Kurumu (KİK) kararına karşı iptal davası açmıştır.
Davacı tarafın temel iddiası, ihale üzerinde kalan şirketin teklif ettiği Ferdi Kaza Sigortası ve Mali Mesuliyet Sigortası gibi işçilik dışı maliyet kalemlerinin toplam tutarının ($0,06$-TL) içindeki Banka Sigorta Muameleleri Vergisinin (BSMV) hesaplanan miktarının ($0,00285714286$-TL) yarım kuruşun ($0,005$-TL) altında kaldığı ve bu durumun 5083 sayılı Kanun ile Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiği yönündeydi. Davacıya göre, gerçek bir bedel oluşturmayan bu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekiyordu.
İlk Derece Mahkemesinin ve Danıştay’ın Değerlendirmesi
Ankara 16. İdare Mahkemesi, davacının talebini reddetmiştir. Mahkemenin red gerekçesi, hukuki tartışmanın odak noktasını belirlemiştir:
- Yarım Kuruşun Matematiksel Eşiği: Yarım kuruşun matematiksel karşılığının $0,005$-TL olduğu teyit edilmiştir. Teklif edilen $0,03$-TL’lik sigorta bedellerinin bu eşiğin altında kalmadığı tespit edilmiştir.
- Gider Kalemi Niteliği: Davacı tarafından geçersizliğe gerekçe gösterilen BSMV tutarı, ihale şartnamesinde yer alan gider kalemlerinden biri değildir. Bu nedenle, yarım kuruş hesaplamasında esas alınacak tutar, doğrudan teklif edilen sigorta bedelleri olmalıdır.
Danıştay Onüçüncü Dairesi, bu gerekçelerle İdare Mahkemesi kararını usul ve hukuka uygun bulmuş ve temyiz istemini reddederek kararı oybirliğiyle ONAMIŞTIR.
Kararın İhale Mevzuatı Açısından Önemi
Danıştay’ın bu onama kararı, ihale hukukunda kritik bir netlik sağlamıştır:
- Esas Alınacak Tutar: Tekliflerin geçerliliğini etkileyecek “yarım kuruş” hesaplamasında, yalnızca ihale dokümanında zorunlu olarak belirtilen ve teklif mektubunda fiyatlandırılan doğrudan gider kalemleri esas alınır.
- Dolaylı Vergi Yükleri: Gider kalemlerinin içinde yer alan ve teklif fiyatının bir parçası olarak kabul edilen (ancak şartnamede ayrı bir kalem olarak belirtilmeyen) dolaylı vergi yükleri (BSMV gibi) tek başına ele alınıp yarım kuruş eşiğine göre teklifin geçersizliği için gerekçe oluşturamaz.
Bu karar, isteklilerin minimum maliyet hesaplamalarını yaparken ve idarenin teklifleri değerlendirirken, mevzuatta açıkça belirtilen gider kalemlerine odaklanması gerektiğini ve kanuni olarak geçerli tekliflerin BSMV gibi dolaylı unsurlar üzerinden geçersiz sayılmasının önüne geçmiştir.
İhale sektöründe faaliyet gösteren tüm firmaların, teklif hazırlık süreçlerinde bu önemli Danıştay kararını dikkate alması gerekmektedir.
Bu karar, rekabetin korunması ve kamu kaynaklarının zarar görmemesi açısından kritik öneme sahiptir. Her olay farklıdır ve hukuki süreç karmaşık detaylar içerir; bu nedenle hak kaybına uğramamak için profesyonel destek için bize ulaşın.